ઑસ્ટ્રેલિયાના ભૂતપૂર્વ ફાસ્ટ બોલર ૪૨ વર્ષીય બ્રેટ લીને પણ ટેસ્ટની નવી જર્સી જરાય નથી ગમી. તેણે ગઈ કાલે ટ્વીટ કર્યું હતું કે ‘ખેલાડીઓની સફેદ જર્સી પર નામ અને નંબરની પદ્ધતિ મને તો બહુ હાસ્યાસ્પદ લાગી છે. હું તો ટેસ્ટના ખેલાડીઓની જર્સીની પાછળ નામ અને નંબર લખવાની પ્રથાની વિરુદ્ધમાં છું. કેવું હસવા જેવું લાગે છે! આઇસીસીને કહેવા માગું છું કે તમે ક્રિકેટની પૉપ્યુલારિટી વધારવા સામાન્ય રીતે જે પ્રયત્ન કરી રહ્યા છો એ પ્રશંસનીય છે, આ જર્સીની બાબતમાં તમે થોડી ભૂલ કરી છે.’

ઍશિઝ-સિરીઝની સાથે સૌપ્રથમ ‘વર્લ્ડ ટેસ્ટ ચૅમ્પિયનશિપ’નો પણ આરંભ થયો છે અને એ ટાંણે આઇસીસીએ ખેલાડીઓની જર્સીને થોડી આકર્ષક બનાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે. ૧૪૨ વર્ષ જૂની ટેસ્ટ-ક્રિકેટની આ અનોખી ઘટના છે.

ક્રિકેટજગતનું સંચાલન કરતી આઇસીસીએ ટેસ્ટ-ક્રિકેટને લોકપ્રિય બનાવવા માટેના એક નવા નુસખા તરીકે ખેલાડીઓની જર્સી પર નામ અને નંબર લખવાની જે નવી પ્રથા શરૂ કરી છે એ ઑસ્ટ્રેલિયાના ભૂતપૂર્વ વિકેટકીપર-બૅટ્સમૅન ઍડમ ગિલક્રિસ્ટને વાહિયાત લાગી છે. તેણે ટ્વિટર પર જણાવ્યું છે કે ‘મને એ કહેતા જરાય અફસોસ નથી થતો કે ટેસ્ટની જર્સી પર નામ અને નંબર લખવાની જે નવી પ્રથા શરૂ થઈ છે એ સાવ કચરા જેવી છે. આશા છે કે બધા ઍશિઝ સિરીઝ ઍન્જોય કરશે. નવી ટેસ્ટ-જર્સી બહુ જૂનવાણી લાગે છે. એના પર નામ અને નંબર જોવા મને જરાય નથી ગમતા.’ ટેસ્ટમાં પણ જર્સી પર નામ તથા નંબર લખવા પાછળનો આઇસીસીનો હેતુ એ છે કે ચાહકો મનપસંદ પ્લેયરોને તેમ જ કંઈક અસાધારણ કરી દેખાડતા પ્લેયરોને આસાનીથી ઓળખી શકે.

આજે (ભારતીય સમય મુજબ બપોરે ૩.૩૦થી લાઇવ) ઇંગ્લૅન્ડમાં ઇંગ્લૅન્ડ અને ઑસ્ટ્રેલિયા વચ્ચેની પાંચ મૅચની ઍશિઝ ટેસ્ટ-સિરીઝ શરૂ થઈ રહી છે એ સાથે સૌપ્રથમ વર્લ્ડ ટેસ્ટ ચૅમ્પિયનશિપ (ડબ્લ્યૂટીસી)નો પણ આરંભ થઈ રહ્યો છે. બે વર્ષ સુધી ચાલનારી આ પહેલવહેલી ટેસ્ટની સ્પર્ધામાં કુલ ૯ ટીમ ભાગ લેશે. બે વર્ષમાં કુલ ૨૭ ટેસ્ટ-સિરીઝ રમાશે અને બધી મળીને ૭૧ ટેસ્ટ મુકાબલા થશે.

ટેસ્ટનું નંબર-વન ભારત આ ચૅમ્પિયનશિપમાં પહેલી મૅચ બાવીસમી ઑગસ્ટે રમશે. ભારત અને વેસ્ટ ઇન્ડિઝ ત્યારે એકમેક સામેના ટેસ્ટ-મુકાબલાથી ડબ્લ્યૂટીસીમાં ઝુકાવશે.

—–

ટેસ્ટ-રૅન્કિંગ: ભારત મોખરે

રૅન્ક ટીમ રેટિંગ પોઈન્ટ

૧ ભારત ૧૧૩

૨ ન્યૂ ઝીલૅન્ડ ૧૧૧

૩ સાઉથ આફ્રિકા ૧૦૮

૪ ઇંગ્લૅન્ડ ૧૦૫

૫ ઑસ્ટ્રેલિયા ૯૮

૬ શ્રીલંકા ૯૪

૭ પાકિસ્તાન ૮૪

૮ વેસ્ટ ઇન્ડિઝ ૮૨

૯ બંગલાદેશ ૬૫

નોંધ: ઝિમ્બાબ્વે ૧૦મા સ્થાને છે અને એને તેમ જ ટેસ્ટ-ક્રિકેટના બે નવા દેશો અફઘાનિસ્તાન તથા આયર્લેન્ડને વર્લ્ડ ટેસ્ટ ચૅમ્પિયનશિપમાં નથી રમવા મળવાનું. બીજી રીતે કહીએ તો તેમની કોઈ પણ ટેસ્ટ-શ્રેણી આ વિશ્ર્વસ્પર્ધાનો હિસ્સો નહીં કહેવાય.

——

વર્લ્ડ ટેસ્ટ ચૅમ્પિયનશિપ વિશે કૅપ્ટનો શું કહે છે?

ક વિરાટ કોહલી (ભારત): સાચું કહું તો વર્લ્ડ ટેસ્ટ ચૅમ્પિયનશિપ રમવાની મજા પડી જશે. અમે બધા એની રાહ જોઈ રહ્યા હતા અને હવે એ સ્પર્ધા નજીક આવી ગઈ છે. ટેસ્ટ-ક્રિકેટ માટે પણ આ બહુ સારો અવસર છે. ટેસ્ટ-ક્રિકેટને આ રીતે જ બળ આપવાની જરૂર છે. દરેક ટેસ્ટ વધુ રસપ્રદ અને વધુ રોમાંચક બનશે. દરેક ટીમ અને ક્રિકેટચાહકો ખૂબ એન્જૉય કરશે.

ક ટિમ પેઇન (ઑસ્ટ્રેલિયા): ટેસ્ટને વધુ રોમાંચક બનાવવા આ બહુ સારી પહેલ કરવામાં આવી છે. અમારા દેશ માટે ટેસ્ટ-ક્રિકેટ સર્વોત્તમ છે. એકસાથે દરેક ક્રિકેટ-રાષ્ટ્રો ટેસ્ટ-ક્રિકેટને પ્રાધાન્ય આપે એ આ ફૉર્મેટની વિશેષતા છે અને એ ક્રિકેટના ભાવિ માટે પણ સારું જ કહેવાય.

ક જેસન હોલ્ડર (વેસ્ટ ઇન્ડિઝ): આ સ્પર્ધાથી ટેસ્ટ-ક્રિકેટને અનોખું પ્રેરકબળ મળશે. આ ફૉર્મેટ એવું છે જેમાં ક્રિકેટ પ્રત્યેનો લોકોનો ખરો પ્રેમ અભિવ્યક્ત થતો હોય છે. સ્પર્ધા દ્વારા ટેસ્ટની બેસ્ટ ટીમ નક્કી થશે એ જોવાની મજા પડી જશે. પ્લેયરની જર્સીની પાછળ નામ અને નંબર પણ જોવા મળશે એ બીજું મોટું આકર્ષણ બની રહેશે. ટેસ્ટનો ડ્રેસ ભલે સફેદ રહ્યો, પણ આ ફૉર્મેટને ‘નવો રંગ’ જરૂર મળશે.

ક ફૅફ ડુ પ્લેસી (સાઉથ આફ્રિકા): ટેસ્ટ-ક્રિકેટને ખરા અર્થમાં જેની જરૂર હતી એ હવે પ્રત્યક્ષ જોવા મળશે. દ્વિપક્ષી ટેસ્ટ-શ્રેણીઓમાં અમારી ટીમ ઘણા પ્રકારની કમાલ કરી દેખાડતી હોય છે અને હવે એ કમાલ વર્લ્ડ ટેસ્ટ ચૅમ્પિયનશિપમાં બતાવીશું. ૧૪૨ વર્ષ જૂની ટેસ્ટ-ક્રિકેટમાં આવતી કાલથી નવું પ્રકરણ શરૂ થઈ રહ્યું છે.

લોર્ડસના મેદાન પર વિશ્વ વિજેતા ઇંગ્લેન્ડની ટીમે ફરી ઇતિહાસ આલેખ્યો છે. આયરલેન્ડની ટીમ 182 રનના વિજય લક્ષ્યાંક સામે માત્ર 38 રનમાં ઓલઆઉટ થઇ ગઇ હતી. આથી ઇંગ્લેન્ડનો શ્રેણીના એકમાત્ર ટેસ્ટમાં 143 રને નાટકિય વિજય થયો હતો. પોતાના પ્રથમ ટેસ્ટ વિજયના ઓરતા સાથે આજે મેચના ત્રીજા દિવસે સવારે બીજી ઇનિંગમાં બેટીંગમાં ઉતરેલી આયરલેન્ડની ટીમનો ઇંગ્લેન્ડના બોલર ક્રિસ વોકસ અને સ્ટૂઅર્ટ બ્રોડની આગઝરતી ખતરનાક બોલિંગ સામે માત્ર 1પ.4 ઓવરમાં 38 રનમાં વીંટલો વળી ગયો હતો. ટેસ્ટ ક્રિકેટ ઇતિહાસનો આ પાંચમો સૌથી ઓછો ટીમ ટોટલ છે. સૌથી ઓછા રનમાં ઓલઆઉટ થવાનો વિક્રમ ન્યુઝીલેન્ડની ટીમના નામે છે. તે 19પપમાં ઓકલેન્ડમાં ઇંગ્લેન્ડ વિરૂધ્ધ 26 રનમાં ઓલઆઉટ થઇ હતી. પહેલી ઇનિંગમાં ઇંગ્લેન્ડનો 8પ રનમાં ઢાળિયો થયો હતો. પહેલી ઇનિંગમાં સૌથી ઓછો સ્કોર હોવા છતાં મળેલી જીતની સૂચિમાં ઇંગ્લેન્ડનો આ વિજય પાંચમા ક્રમે છે. આ પહેલા 1886/87માં ઇંગ્લેન્ડની ટીમ પહેલા દાવમાં 4પ રનમાં ઓલઆઉટ થયા બાદ ઓસ્ટ્રેલિયા સામે જીતી હતી. ઓવરઓલ પહેલા દાવના ઓછા સ્કોર છતાં પાછલા 112 વર્ષની આ પહેલી જીત નોંધાઇ છે.
લોર્ડસ ટેસ્ટની બીજી ઇનિંગમાં 92 રન કરનાર ઇંગ્લેન્ડનો જેક લીચ મેન ઓફ ધ મેચ બન્યો હતો. તેના 92 રન અને જેસન રોયના72, સુકાની જો રૂટના 31, સેમ કરનના 37 રનથી ઇંગ્લેન્ડની ટીમ આજે તેના બીજા દાવમાં 303 રનમાં ઓલઆઉટ થઇ હતી. આથી આયરલેન્ડને તેની પહેલી ટેસ્ટ જીત માટે 182 રનનું લક્ષ્યાંક મળ્યું હતું, પણ આયરલેન્ડની ટીમ તેના બીજા દાવમાં પત્તાના મહેલની માફક વિખેરાઇ ગઇ હતી. ટીમનો એકમાત્ર બેટધર જેમ્સ મેકયુલમ (11) બે આંકડે પહોંચી શકયો હતો. સુકાની પોર્ટફિલ્ડ 2, પોલ સ્ટર્લિંગ 0, કેવિન ઓ’બેરોય 4, ગેરી વિલ્સન 0 અને સ્ટૂઅર્ટ થોમ્પસન જેવા કાઉન્ટિ ક્રિકેટના અનુભવી બેટસમેનો વોકસ-બ્રોડની જોડી સામે ઘૂંટણિયે પડી ગયા હતા. વોકસે તેની કેરિયરનું શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરીને 17 રનમાં 6 વિકેટ લીધી હતી. સ્ટૂઅર્ટ બ્રોડે 19 રનમાં 4 વિકેટ લીધી હતી. ચાર દિવસીય ટેસ્ટ મેચ સવા બે દિવસમાં જ સમાપ્ત થઇ ગયો હતો. આ દરમિયાન લોર્ડસના મેદાન પર 170 ઓવરમાં 40 વિકેટ પડી હતી.

અમ્પાયરોએ નિયમ પ્રમાણે ઓવરથ્રોમાં ઇંગ્લૅન્ડને છ નહીં, પણ પાંચ રન આપવા જોઈતા હતા

ઑસ્ટ્રેલિયાના ભૂતપૂર્વ અમ્પાયર અને એક સમયે વિશ્ર્વભરના ક્રિકેટ-અમ્પાયરોમાં નંબર વન (સુપર અમ્પાયર) કહેવાતા સાયમન ટૉફેલે ગઈ કાલે કહ્યું હતું કે ‘રવિવારે વર્લ્ડ કપમાં ન્યૂ ઝીલૅન્ડ સામેની અત્યંત રસાકસીભરી ફાઇનલમાં મેદાન પરના અમ્પાયરોએ એક ઓવરથ્રો સંબંધમાં ઇંગ્લૅન્ડને પાંચ રનને બદલે છ રન આપીને નિર્ણય લેવામાં ભૂલ કરી હતી. દેખીતી રીતે એ ભૂલ જ હતી.’

ટૉફેલના આ નિરીક્ષણ સંદર્ભમાં ક્રિકેટની સંચાલક આઇસીસી (ઇન્ટરનેશનલ ક્રિકેટ કાઉન્સિલ)એ કોઈ જ પ્રતિક્રિયા નહોતી આપી.

ફાઇનલ ટાઇ થઈ એ પહેલાંની મુખ્ય મૅચની આખરી ઓવરમાં ઇંગ્લૅન્ડે જીતવા ૩ બૉલમાં ૯ રન બનાવવાના હતા. ટ્રેન્ટ બૉલ્ટની એ નિર્ણાયક ઓવરના ચોથા બૉલમાં બેન સ્ટૉક્સે દોડીને એક રન લીધો હતો અને પછી બીજો રન પણ પૂરો કર્યો ત્યારે માર્ટિન ગપ્ટિલના ઓવરથ્રોમાં બૉલ સીધો સ્ટૉક્સના બૅટને વાગ્યો હતો જેમાં બૉલ સીધો બાઉન્ડરી લાઇનની બહાર પહોંચી જતાં અમ્પાયરે એ બૉલમાં કુલ ૬ રન (૨+૪) આપ્યા હતા. ત્યાર પછી બે બૉલમાં બ્રિટિશ ટીમે ત્રણ રન બનાવવાના હતા અને બે બૉલમાં બરાબર ત્રણ રન થતાં મૅચ ટાઇ થઈ હતી. ત્યાર પછીની સુપર ઓવર પણ (૧૫-૧૫ રનથી) ટાઈ થઈ હતી અને છેવટે ઇંગ્લૅન્ડને ન્યૂ ઝીલૅન્ડ કરતાં વધુ બાઉન્ડરી ફટકારી હોવાથી નિયમ મુજબ વિજેતા જાહેર કરાયું હતું.

જોકે, ભૂતપૂર્વ ‘સુપર અમ્પાયર’ ટૉફેલે કહ્યું છે કે ‘આઇસીસીના નિયમ ૧૯.૮ મુજબ ફીલ્ડરના હાથમાંથી બૉલ છૂટે ત્યારે જ ઓવરથ્રો શરૂ થયો કહેવાય. જો કોઈ ફીલ્ડરથી ઓવરથ્રો થઈ જાય અને એમાં જો એ ફીલ્ડરના હાથમાંથી ઓવરથ્રો પહેલાં બૉલ છૂટે એ અગાઉ બૅટ્સમેનો દોડીને રન લેવા માટે ક્રોસ ન થયા હોય તો તેમનો એ રન ગણતરીમાં નથી લેવાતો. જોકે, રવિવારની લૉર્ડ્સની ફાઇનલમાં બેન સ્ટૉક્સ અને આદિલ રશીદે બીજો રન દોડવા એકમેકને ક્રોસ કરે એ પહેલાં ડીપમાંથી ગપ્ટિલના હાથમાંથી બૉલ છૂટી ગયો હતો. એ જોતાં, નિયમ મુજબ સ્ટૉક્સ-રશીદે દોડેલો બીજો રન ગણતરીમાં ન લેવાય અને ઇંગ્લૅન્ડને કુલ ૬ (૨+૪)ને બદલે પાંચ (૧+૪) રન મળે. જો બેઉ બૅટ્સમેનો આ સ્થિતિમાં એકમેકને ક્રોસ ન કર્યા હોય તો એ રન પૂરો થયો ન ગણાય. બીજું, તેઓ એક જ રન દોડ્યા હોવાથી સ્ટૉક્સ પાંચમા બૉલમાં સ્ટ્રાઇકર્સ-એન્ડને બદલે નોન-સ્ટ્રાઇકર્સ એન્ડ પર હોવો જોઈતો હતો.’

જોકે, ટૉફેલે ફાઇનલના અમ્પાયરોની થોડી તરફેણ પણ કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ‘અમ્પાયરો નિયમના તેમના અર્થઘટનને આધારે નિર્ણય લેતા હોય છે અને અમે સામાન્ય રીતે તેમના નિર્ણયો પર કોઈ કમેન્ટ નથી કરતા. ક્યારેક ગરમાગરમીમાં અમ્પાયરથી ખોટો નિર્ણય લેવાય પણ ખરો.’

વિમ્બલ્ડનની મૅરથૉન ફાઇનલમાં જૉકોવિચે ફેડરરને હરાવ્યો

કુલ પાંચમી વખત જીત્યો આ ટાઇટલ, કુલ ૧૬ ગ્રૅન્ડ સ્લૅમ સાથે નડાલની કરી બરોબરી

વિમ્બલ્ડનની ફાઇનલમાં ડિફેન્ડિંગ ચૅમ્પિયન સર્બિયાના નોવાક જૉકોવિચે સ્વીડનના રૉજર ફેડરરને ૭-૬, ૧-૬, ૭-૬, ૪-૬, ૧૩-૧૨થી હરાવ્યો હતો. આ સાથે જ તેણે પાંચમી વખત વિમ્બલ્ડન ટાઇટલ જીતીને કુલ ૧૬ વખત ગ્રૅન્ડ સ્લૅમ જીતવાના રાફેલ નડાલના રેકૉર્ડની બરાબરી કરી હતી. આ મૅચ લાંબા સમય સુધી ચાલી હતી. પાંચ વખત વિમ્બલ્ડન જીતનારો તે ચોથો પુરુષ ખેલાડી બન્યો હતો. આ મૅચ વિમ્બલ્ડનના ઇતિહાસની સૌથી લાંબી ફાઇનલ મૅચ હતી, જે અંદાજે પાંચ કલાક ચાલી હતી.