આગામી લોકસભા ઇલેકશન બાદ દિલ્હીના તખ્તોતાજ પર કોની સરકાર આવી શકે છે એ ચારે તરફ ચર્ચાનો પ્રશ્ર્ન બની ચૂક્યો છે ત્યારે વિશ્લેષકોના અહેવાલ પ્રમાણે ઉત્તરપ્રદેશ તથા બિહાર દિલ્હી સરકારના પ્રશ્ર્ન સંદર્ભે મહત્ત્વનો રોલ ભજવી શકે છે. ૨૦૧૪માં ભાજપે બિહાર-યુપીની કુલ ૧૨૦ બેઠકોમાંથી ૯૩ બેઠકો મેળવી હતી જેમાં ઉત્તરપ્રદેશમાં ૭૧ અને બિહારમાં ૨૨ બેઠકો મેળવવામાં એનડીએ સરકાર સફળ થઈ હતી. પરંતુ હાલ સિનારિયો બદલાઈ ચૂક્યો છે. ઉત્તરપ્રદેશમાં સમાજવાદી પાર્ટી તથા બહુજન સમાજ પક્ષનું ગઠબંધન અને બિહારમાં રાષ્ટ્રીય જનતાદળનું ગઠબંધન ભાજપ માટે બંને રાજ્યોમાં દિલ્હી દૂર હોવાનું સાર્થક કરી શકે તેવી સંભાવના જોવામાં આવી રહી છે. પાછલા થોડા સમયમાં મીડિયાએ યુપી, નોર્થ-સાઉથ બિહારની મહત્ત્વની ૧૫ બેઠકોના નાગરિકોને મળી તેમના વિચારો જાણવાનો પ્રયલૃ કર્યો હતો. મીડિયાએ તમામ જ્ઞાતિ-ધર્મ તથા ખાસ યુવાવર્ગને ધ્યાનમાં રાખી તેમનો જૂકાવ જાણવાનો કોશિશ કરી હતી. જણાયેલી ત્રુટિ અંતર્ગત વિશ્લેષકોએ જણાવ્યું હતું કે ચૂંટણી માટે એપ્રિલ ૧૧થી મેના બીજા સપ્તાહ સુધીનો તબક્કાવાર સમય મતદાતાઓની વિચારસરણી બદલવા પર્યાપ્ત થઈ પડે છે. ઘણી બેઠકોના ઉમેદવાર હજી જાહેર કરવામાં આવ્યા નથી.

મતદાતાઓમાં પુરુષોનું પ્રમાણ વધુ જોવા મળ્યું છે. ઉપરાંત ગ્રાઉન્ડ રુટ પર મતદાતાઓનો મૂડ પારખવો પણ મુશ્કેલ જણાઈ રહ્યો હતો. બેઠક વ્યવસ્થા સંદર્ભે મતદારોનો મુડ-વળાંકજનક પરિણામો સર્જી શકે છે. હાલ પ્રવર્તતી પરિસ્થિતિ મુજબ વડાપ્રધાન નેરન્દ્ર મોદી અતિ પ્રખ્યાત નેતા છે જે યુવાનમતને વિશેષ આકર્ષી શકે છે. યુવાનોમાં મોદીની મક્કમતા, તેમની નિર્ણયશક્તિ પ્રિય છે. જોકે લોકોમાં તેમની રાજકીય કપટનીતિ પણ ચર્ચાનો વિષય રહ્યો છે. કેટલાકના મતે મોદી ગરીબોના નેતા છે તો કેટલાકને તેમન પ્રામાણિકતા અંગે સંદેહ છે. લોકોમાં મોદી સિવાય અન્ય વિકલ્પ નહીં હોવા અંગેની ચર્ચા વધુ સાંભળવા મળી હતી. બેરોજગારીના મુદ્દે ભાજપ તરફથી સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી હતી કે તમામ પ્રશ્ર્નો માટે મોદી પર માછલા ધોઈ શકાય નહીં. લોકોમાં મોદીને વધુ સમય આપવાની નીતિ પણ સ્પષ્ટ જોવા મળી હતી. ૨૦૧૯ લોકસભાની ચૂંટણી મુખ્યત્વે નેશનલ લિડરશીપનો મુદ્દો બની ચૂકી છે, જે રીતે હવાનો વર્તારો જોવા મળી રહ્યો છે તે મુજબ ૨૩ મેના રોજ મોદી ફરી એક વાર મજબૂત નેતા તરીકે ઉભરી આવે તેવી શક્યતા જણાઈ રહી છે.

હિન્દુવાદીઓનો મોદીને વિશેષ ટેકો છે. યુપી તથા બિહારમાં સવર્ણો સરકાર સાથે છે. શિડ્યુઅલ કાસ્ટ અને શિડ્યુઅલ ટ્રાઇવ્સ કાયદા સમયે સર્જાયેલા વિખવાદ બાદ આર્થિક રીતે પછાત સમુદાયને ૧૦ ટકા આરક્ષણ આપવાના કેન્દ્ર સરકારના નિર્ણયે ઓબીસી, ઇબીસી તથા નોન યાદવ ઓબીસીને ભાજપ તરફી બનાવી દીધા છે. બિહારમાં પાસવાન તથા રવિદાસ સંપ્રદાય અને યુપીમાં ધોળી અને પાસી સમુદાયનો ભાજપને ટેકો છે. પરંતુ યુપીમાં બસપ અને સપાનું જોડાણ ભાજપ માટે જોખમ ઊભું કરી શકે છે. બંને પક્ષના જોડાણે મુસલમાન, યાદવ અને જાદવ સમુદાયનો વિશ્ર્વાસ સંપાદન કર્યો છે. ૨૦૧૪માં સ્વતંત્ર રીતે ચૂંટણી લડેલા બંને રાજકીય પક્ષોને ૨૦૧૯નું જોડાણ ફળદાયી – વધુ સારુ પરિણામ આપી શકે તેવી સંભાવનાઓ છે. ૨૦૧૪માં સપાને પાંચ બેઠકો મળી હતી જ્યારે બસપ એક પણ બેઠક મેળવવામાં નિષ્ફળ રહ્યું હતું. સર્વે મુજબ ૮૦ બેઠકો પૈકી ૪૭ બેઠકો પર મુસલમાન, યાદવ તથા દલિત મતોનું ૫૦ ટકાથી વધી પ્રભુત્વ છે. બસપ અને સપા જો મત મેળવવામાં સફળ થાય તો મોદીવેવની પછડાટ શક્ય થઈ શકે છે. જ્યારે સ્વતંત્ર રીતે ચૂંટણી લડવા પ્રતિબધ્ધ કોંગ્રેસ યુપીનું ચિત્ર બગાડી શકે છે.

ઉત્તરપ્રદેશનું ચિત્ર જોતા ભાજપ કરતા કોંગ્રેસની સીધી લડાઈ સપા-બસપ સાથે થવાની સંભાવના વિશેષ વ્યક્ત થઈ રહી છે. કોંગ્રેસ મુસ્લીમ મત સાથે ભાજપના સવર્ણના મત પણ તોડી શકે છે. પરંતુ બિહારમાં કોંગ્રેસની પીછેહઠ વધુ જણાઈ રહી છે. બિહારમાં રફેલ ડીલ અંગેના આક્ષેપો પણ રાહુલ ગાંધીને કોઈ પણ પક્ષનો ટેકો અપાવી શક્યા નથી. જનતા પણ કોંગ્રેસને નાપસંદ કરતી હોવાનું સર્વેમાં જણાયું છે. ઉપરાંત યુપી બિહારમાં પણ પુલવામા એટેક બાદ એનડીએ સરકારે કરેલી એરસ્ટ્રાઇક મહત્ત્વનો મુદ્દો બની ચૂકી છે. પાનના ગલ્લે, ચાની દુકાનો પર, શોપિંગ સેન્ટરમાં, યુનિવર્સિટી કેમ્પસમાં બાલાકોટની એરસ્ટ્રાઇક સાથે મોદીની મક્કમતાને મુલવવામાં આવી રહી છે. જેણે ભાજપ તરફના ઝૂકાવને વધુ ઘેરો કર્યો છે. ગ્રામવિકાસની યોજનાઓ, શૌચાલય, ગેસ કનેકશન, આવાસ યોજના, વીજળીની સગવડ જેવા મુદ્દા પણ ભાજપની મક્કમતામાં વધારો કરી રહ્યા છે.

ભાજપએ અત્યાર સુધીમાં લોકસભા બેઠક માટે છ યાદી બહાર પાડી છે જેમા ૨૯૭ ઉમેદવારોને ટિકિટ ફાળવાય છે જેમા વડા પ્રધાન મોદી વારાણસી બેઠક, પક્ષના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અમીત શાહ ગાંધીનગર બેઠકથી ચૂંટણી લડશે.

પ્રથમ બે તબકકાની ચૂંટણીના લગભગ તમામ ઉમેદવાર ઘોષિત થઈ ગયા છે. પ્રથમ યાદીમાં ૧૮૪ ઉમેદવાર જાહેર કર્યાં હતા. શુક્રવારે ત્રણ યાદી, શનિવારે એક યાદી બહાર પાડી હતી.ગૃહપ્રધાન રાજનાથસિંહ લખનઊ, કાનૂન પ્રધાન રવિશંકર પ્રસાદ બિહારના પટના સાહેબ તથા પક્ષના સંબીત પાત્રા ઓડીસાના પુરીથી ચૂંટણી લડનાર છે. અન્ય અગ્રણી નેતાઓ જેમને ટિકિટ ફાળવાય છે તેમા નરેન્દ્રસિંહ તોમર, જયંત સિંહા, શ્રીપદ નાયક, અનુરાગ ઠાકુર, હંસરાજ આહીર, રાધા મોહનસિંહ, ગિરીરાજ સિંહનો સમાવેશ છે.

મોટી ઉંમર ધ્યાનમાં લઈને એલ. કે. અડવાણીને ટિકિટ અપાઈ નથી. શાહનવાઝ હુસેનની બેઠક જેડીયુને ફાળે જતાં તેમનું પત્તુ કપાયું હતું.

ભાજપએ બિહારમાં જેડીયુ, મહારાષ્ટ્રમાં શિવસેના, તમિળનાડુમાં અન્ના ડીએમકે, પંજાબમાં અકાલી દળ સાથે યુતિ કરેલી છે તે ઉપરાંત રામવિલાસની પાર્ટી, આઠવલેની પાર્ટી સાથે પણ યુતિ છે.

૧૧મી એપ્રિલથી શરૂ થનારી લોકસભાની ચૂંટણી માટે કૉંગ્રેસના ચૂંટણીઢંઢેરાને સોમવારે આખરી સ્વરૂપ આપવામા ંઆવશે. દિલ્હીમાંના અકબર રોડ પર કૉંગ્રેસના મુખ્યાલયમાં કૉંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટી (સીડબલ્યૂસી)ની બેઠક મળશે, જેમાં વિવિધ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી ચૂંટણીઢંઢેરાને આખરી ઓપ આપવામાં આવશે. કૉંગ્રેસ પક્ષ દ્વારા કોઈ પણ વિષય પરનો અંતિમ નિર્ણય સીડબલ્યૂસીમાં લેવામાં આવતો હોય છે અને પક્ષ પ્રમુખ સીડબલ્યૂસીના અધ્યક્ષ હોય છે. પી. ચિદમ્બરમના વડપણ હેઠળ રચાયેલી ચૂંટણીઢંઢેરા સમિતિમાં અન્ય ૨૦ સભ્યો પણ છે. સમાજના વિવિધ વર્ગનો અભિપ્રાય લેવા અને તેમના સૂચનો આમેજ કરવા ઓનલાઇન પોર્ટલ પણ લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે. સોમવારે સીડબલ્યૂસીની બેઠકમાં ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન મનમોહનસિંહ, સોનિયા ગાંધી, ભૂતપૂર્વ મુખ્ય પ્રધાન સિદ્ધરામૈયા, ઓમન ચાંડી, તરુણ ગોગોઈ, હરીશ રાવત, પ્રિયંકા ગાંધી, યુવા નેતાઓ સહિત મહત્ત્વના નેતાઓ બેઠકમાં હાજરી આપશે. રાહુલ ગાંધી બેઠકના અધ્યક્ષ રહેશે.

લોકસભાની ચૂંટણીમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અનપેક્ષિત વર્ગ તરફથી સ્પર્ધાનો સામનો કરી રહ્યા છે. વારાણસીમાં વડા પ્રધાન મોદીની સામે તમિળનાડુના 111 જેટલા સંતપ્ત ખેડૂતોએ ઉમેદવારી નોંધાવવાનો નિર્ણય લીધો છે.

નેશનલ ડેમોક્રેટિક અલાયન્સ (એનડીએ)ની સરકાર પ્રત્યે પોતાનો અસંતોષ વ્યક્ત કરવાનો આ ખેડૂતોનો ઉદ્દેશ છે. તેઓ જણાવે છે કે 2014ની ચૂંટણીમાં આપેલાં વચનો પાળવામાં એનડીએ સરકાર નિષ્ફળ નીવડી છે.

તિરૂચી જિલ્લાના તિરમપલયમ ગામનો 30 વર્ષીય ખેડૂત પ્રેમકુમાર જણાવે છે કે તેના અધિકારો અને આજીવિકા માટેની આ લડત છે. એક અંગ્રેજી વાણિજ્ય અખબારને ફોન પર પ્રેમકુમારે જણાવ્યું હતું કે હું વારાણસીમાંથી ઉમેદવારી નોંધાવીશ. વારાણસીમાં અમારા સાથી ખેડૂતોને અમે એવો સંદેશો પહોંચાડવા માગીએ છીએ કે પાણી તથા કૃષિ ઉત્પાદન માટે ‘બમણા’ ભાવ વિશે ખોટા વચન આપીને અમને કેવી રીતે છેતરવામાં આવ્યા છે. પ્રેમકુમારના છ સભ્ય માટે આવકનો એકમાત્ર સ્રોત ખેતીવાડી છે. પાંચ એકર જમીન પર તે ડાંગર અને શેરડી ઉગાળે છે પરંતુ છ લાખ રૂપિયાનું કરજ ચૂકવવા અસમર્થ છે. તેના મોટા ભાગના ખેડૂતબંધુઓ ડાંગર, શેરડી અને કેળાં ઉગાળે છે.

NDAના બિહારના 39 ઉમેદવારો જાહેર

શત્રુઘ્ન કોંગ્રેસમાં જોડાશે ?

2019 લોકસભા ચૂંટણીના એલાન પહેલાથી જ ચર્ચા’ ચાલી રહી કે બિહારમાં ભાજપ શત્રુઘ્ન સિન્હાને ટિકિટ આપશે નહી. શનિવારે પક્ષે ટિકિટનું એલાન કર્યું હતું. જેમાં આ અટકળ સાચી પડી હતી. પક્ષે શત્રુધ્ન સિન્હાથી દુરી બનાવી લીધી છે અને તેની જગ્યાએ પટના સાહિબની બેઠકથી કેન્દ્રીય મંત્રી રવિશંકર પ્રસાદને મેદાનમાં ઉતારવામાં આવ્યા છે. તેવામાં હવે શત્રુઘ્ન સિન્હા શું પગલું ભરે છે તે જોવાનું રહ્યું . તેમજ શત્રુઘ્ન કોંગ્રેસમાં જોડાશે તેવી પણ અટકળો શરૂ થઈ છે.શત્રુઘ્ન સિન્હા ભાજપની સતત નિંદા કરતા આવ્યા છે. ક્યારેક મંચ ઉપરથી તો ક્યારેક સોશિયલ મિડિયા ઉપર ભાજપની નીતિ અને વરિષ્ઠ નેતાઓ ઉપર શાબ્દિક પ્રહાર કરી ચૂક્યા છે. જેને લઈને શત્રુઘ્નને ભાજપ ટિકિટ નહી આપે તે નિશ્ચિત લાગતું હતું. તેમજ આગામી 24-25 માર્ચના શત્રુઘ્ન કોંગ્રેસમાં જોડાશે તેવા પણ અહેવાલ મળ્યા છે.