• ભારતીય મેન્યુફેક્ચરિંગ MSMEsમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ની સજ્જતા માટે ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ ખાતે આઈટી મંત્રાલયની વિશેષ વર્કશોપ યોજાઈ
• દેશના GDPમાં 2.3%નો ફાળો આપતા ટેક્સટાઇલ સેક્ટરને AIથી સજ્જ કરવા કેન્દ્રનો રાષ્ટ્રીય સર્વે પ્રોજેક્ટ
• MSMEsને સસ્તા અને અસરકારક ટેકનિકલ વેન્ડર્સ સાથે જોડવા કેન્દ્ર સરકાર તૈયાર કરશે ‘MAX’ (MSME AI Exchange) પ્લેટફોર્મ

સુરત, 12 ઓગસ્ટ 2026: ધી સધર્ન ગુજરાત ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રી (SGCCI) દ્વારા સરસાણા ખાતે ભારત સરકારના ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી (IT) મંત્રાલયના ઉપક્રમે ભારતીય મેન્યુફેક્ચરિંગ MSMEsમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ની સજ્જતા અને સ્વીકાર્યતા વધારવા માટે ‘એથેના ઇન્ફોનોમિક્સ’ના વિશેષ પ્રેઝન્ટેશનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.

આ પ્રસંગે સંદેશ આપતાં ચેમ્બર ઓફ કોમર્સના પ્રમુખ શ્રી અશોક જીરાવાલાએ જણાવ્યું હતું કે, “આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) હવે ભવિષ્યની નહીં પણ વર્તમાન સમયની જરૂરિયાત છે. દક્ષિણ ગુજરાતના ટેક્સટાઇલ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ MSME એકમો જો ‘AI લાઇટહાઉસ’ મોડલ અપનાવશે તો તેમની પ્રોડક્શન કોસ્ટ ઘટી જશે. IT મંત્રાલય દ્વારા દેશની 350 અને ખાસ કરીને સુરત સહિત ટેક્સટાઇલ ક્ષેત્રની 200 ફેક્ટરીઓ પર સર્વે માટે પસંદગી ઉતારવી એ દક્ષિણ ગુજરાતના ઉદ્યોગજગત માટે સુવર્ણ તક છે. સુરતના ટેક્સટાઇલ MSME ઉદ્યોગકારોએ આનો લાભ લેવો જોઈએ.”

ટેક્સટાઇલ સેક્ટરમાં ઉત્પાદકતા વધારવી અને ખર્ચ ઘટાડવો મુખ્ય લક્ષ્ય
એથેના ઇન્ફોનોમિક્સના AI એડવાઇઝરી એન્ડ સ્ટ્રેટેજી ડાયરેક્ટર શ્રી મહેશ અને પબ્લિક પોલિસી ડાયરેક્ટર શ્રી અંકિત છત્રીએ વિગતો આપતાં જણાવ્યું હતું કે, “આ રાષ્ટ્રીય પ્રોજેક્ટ હેઠળ સમગ્ર ભારતમાં 350 ફેક્ટરીઓનો સર્વે કરવામાં આવશે, જેમાં સૌથી વધુ 200 ફેક્ટરીઓ એકલા ટેક્સટાઇલ ક્ષેત્રની પસંદ કરાઈ છે. ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગ દેશના GDPમાં 2.3% ફાળો આપે છે. આ અભ્યાસનો મુખ્ય હેતુ MSME એકમોમાં AIના અમલ દ્વારા પ્રોડક્ટિવિટી વધારવી, કોસ્ટ રિડક્શન (ખર્ચમાં ઘટાડો) કરવો અને ફેક્ટરીના ગ્રાઉન્ડ લેવલના પડકારો (Pain Points) ઉકેલવાનો રોડમેપ તૈયાર કરવાનો છે.”

ગ્રાઉન્ડ લેવલ સોલ્યુશન્સ અને ‘MAX’ પ્લેટફોર્મ: બેઠકમાં યાર્ન બ્રેકેજ (Yarn Breakage) શોધવા લેઝર લાઇટનો ઉપયોગ, ફેબ્રિક ઇન્સ્પેક્શનની ક્ષતિઓ નિવારવી, લેબર ટ્રેકિંગ અને ક્વોલિટી કંટ્રોલ જેવા વિષયો પર ચર્ચા કરાઈ હતી. દરેક ફેક્ટરીની કાર્યપ્રણાલી અલગ હોવાથી AIનો ઉપયોગ પણ કસ્ટમાઇઝ્ડ રહેશે. ઉપરાંત, MSMEsને આધુનિક AI ટેકનોલોજી પૂરી પાડનારા વેન્ડર્સ સાથે સાંકળવા માટે ‘MAX’ (MSME AI Exchange) નામનું સેન્ટ્રલાઇઝ્ડ પ્લેટફોર્મ તૈયાર કરવાની યોજના છે, જે ઉદ્યોગકારોને સસ્તા અને અસરકારક ટેકનિકલ ઉકેલો પૂરા પાડશે.

કાર્યક્રમના પ્રારંભે ચેમ્બર ઓફ કોમર્સના ઉપપ્રમુખ શ્રી રવિ રાજ દેસાઈએ સ્વાગત પ્રવચન કર્યું હતું. ચેમ્બરના પૂર્વ પ્રમુખ અને ટેક્સટાઇલ ટાસ્કફોર્સ કમિટીના ચેરમેન શ્રી આશિષ ગુજરાતીએ કાર્યક્રમની રૂપરેખા આપી હતી અને અંતમાં આભાર દર્શન કર્યું હતું.

યાર્નના બેઝિક રો મટિરિયલમાં અસામાન્ય ભાવ વધારોથી સુરતના વીવિંગ ઉદ્યોગકારો મુશ્કેલીમાં મૂકાશે

પોલિએસ્ટર મેલ્ટનો ભાવ એક જ મહિનામાં રૂ.89.59થી વધીને રૂ.102.94 પ્રતિ કિલો : ક્રૂડમાં માત્ર 4.57 ડોલરની તેજી સામે મેલ્ટમાં રૂ.13.35નો વધારો, ગ્રે કાપડ મોંઘું થવાની ભીતિ

સુરતના વિશાળ મેન-મેડ ફાઇબર (MMF) ટેક્સટાઇલ ક્લસ્ટરમાં યાર્નમાંથી ગ્રે કાપડનું ઉત્પાદન કરતા વીવર્સ માટે બેઝિક કી-રો મટિરિયલના ભાવમાં થયેલી અસામાન્ય વધઘટ ચિંતાનો વિષય બની છે. પોલિએસ્ટર યાર્નના ઉત્પાદન માટે જરૂરી મૂળભૂત કાચા માલના ભાવમાં એકતરફી તેજી આવતા તેની સીધી અસર યાર્નના ભાવ પર અને ત્યારબાદ વીવર્સ દ્વારા ઉત્પાદિત ગ્રે કાપડની પડતર કિંમત પર પડી રહી છે. પરિણામે ગ્રે કાપડ મોંઘું થવાની સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે.

પાંડેસરા વીવર્સ કો-ઓપરેટિવ સોસાયટી લિમિટેડના પ્રમુખ આશિષ ગુજરાતી દ્વારા કેન્દ્રીય કાપડ મંત્રાલયના સચિવ નિલમ શમી રાવ સમક્ષ રજૂઆત કરવામાં આવી છે કે પોલિએસ્ટર મેલ્ટના ભાવમાં થયેલો વધારો ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં થયેલી વધઘટની સરખામણીએ અસામાન્ય રીતે વધારે છે. 11 ઓગસ્ટે કરાયેલી રજૂઆતમાં પોલિએસ્ટર મેલ્ટના ભાવમાં છેલ્લા એક મહિનામાં થયેલા વધારાને તાત્કાલિક નિયંત્રિત કરવા માટે PTA અને MEG પર બેઝિક કસ્ટમ્સ ડ્યૂટી ઘટાડીને શૂન્ય કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે.

ક્રૂડમાં રૂ.2ની અસર સામે મેલ્ટમાં રૂ.13.35નો વધારો

રજૂઆત મુજબ છેલ્લા એક મહિનામાં પોલિએસ્ટર મેલ્ટનો ભાવ આશરે રૂ.89.59 પ્રતિ કિલોથી વધીને રૂ.102.94 પ્રતિ કિલો થયો છે. એટલે કે માત્ર એક મહિનામાં રૂ.13.35 પ્રતિ કિલો અથવા લગભગ 15 ટકાનો વધારો થયો છે.

બીજી તરફ આ સમયગાળામાં બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલનો ભાવ 8 જુલાઈના આશરે 78.17 ડોલર પ્રતિ બેરલથી વધીને 7 ઓગસ્ટે 82.74 ડોલર થયો હતો. એટલે કે ક્રૂડમાં માત્ર 4.57 ડોલરનો વધારો થયો છે. રજૂઆતમાં જણાવ્યા પ્રમાણે ક્રૂડમાં 5 ડોલર પ્રતિ બેરલના વધારાની સામે પોલિએસ્ટર મેલ્ટમાં અંદાજે રૂ.2.04 પ્રતિ કિલો જેટલી અસર થવી જોઈએ. તેની સામે મેલ્ટના ભાવમાં રૂ.13.35નો વધારો થયો હોવાથી બંને વચ્ચેનો ભાવવધારો અસમાન હોવાનું રજૂઆતમાં જણાવાયું છે.

PTA અને MEG : યાર્નથી ગ્રે કાપડ સુધીની કડી

પોલિએસ્ટર મેલ્ટના ઉત્પાદન માટે PTA અને MEG મુખ્ય કાચા માલ છે. રજૂઆત અનુસાર હાલમાં આ બંને કાચા માલની સ્થાનિક ઉપલબ્ધતા ડાઉનસ્ટ્રીમ પોલિએસ્ટર ઉદ્યોગની જરૂરિયાતની સરખામણીએ અપૂરતી હોવાના કારણે પુરવઠામાં ખાધ ઊભી થઈ છે.

આ સ્થિતિમાં યાર્ન ઉત્પાદકો પાસે કાચા માલના વૈકલ્પિક સ્ત્રોતો મર્યાદિત રહે છે. પરિણામે ભાવ નક્કી કરવાની સ્થિતિમાં ડાઉનસ્ટ્રીમ ઉદ્યોગની સોદાકીય શક્તિ ઘટે છે અને કાચા માલના વધેલા ભાવનો બોજ આગળની સમગ્ર ટેક્સટાઇલ ચેઇન પર પડે છે.

PTA + MEG → પોલિએસ્ટર મેલ્ટ → ફાઇબર/યાર્ન → ગ્રે કાપડ → પ્રોસેસિંગ → ગારમેન્ટ/હોમ ટેક્સટાઇલ

આ ચેઇનમાં શરૂઆતના તબક્કે કાચા માલનો ભાવ વધે ત્યારે તેની અસર યાર્નના ભાવ મારફતે સીધી વીવિંગ કારખાનેદારો સુધી પહોંચે છે. વીવર્સ માટે યાર્ન મુખ્ય ઇનપુટ હોવાથી યાર્ન મોંઘું થતાં ગ્રે કાપડની ઉત્પાદન પડતર કિંમતમાં પણ વધારો થાય છે.

વીવર્સની મુશ્કેલી : યાર્ન મોંઘું, ગ્રે કાપડની પડતર વધી

સુરતના વીવિંગ ઉદ્યોગ માટે આ ભાવવધારો માત્ર યાર્નની ખરીદીનો પ્રશ્ન નથી. યાર્નના ભાવમાં વધારો થતાં એક મીટર ગ્રે કાપડ પાછળ આવતો કાચા માલનો ખર્ચ વધે છે. પરિણામે વીવર્સે ઊંચી પડતરે ગ્રે કાપડનું ઉત્પાદન કરવું પડે છે.

બીજી તરફ બજારમાં કાપડની માંગ અને ભાવની મર્યાદા હોવાને કારણે દરેક વખતે વધેલી પડતર પ્રમાણે ભાવ વધારવો શક્ય બનતો નથી. આવી સ્થિતિમાં વીવરનો નફો અને વર્કિંગ કેપિટલ માર્જિન દબાણ હેઠળ આવે છે. રજૂઆતમાં પણ યાર્નના ભાવમાં વધારો, વુવન અને નિટેડ ફેબ્રિકની ઊંચી પડતર, MSMEના વર્કિંગ કેપિટલ માર્જિનમાં ઘટાડો અને નિકાસમાં સ્પર્ધાત્મક ભાવ આપવાની મુશ્કેલી જેવા મુદ્દા ઉઠાવવામાં આવ્યા છે.

સુરતના હજારો MSME અને લાખો કામદારો પર અસર

રજૂઆતમાં ખાસ કરીને સુરતના MMF ટેક્સટાઇલ ક્લસ્ટરનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. સુરતમાં હજારો MSME એકમો અને લાખો કામદારો સસ્તા અને સતત ઉપલબ્ધ પોલિએસ્ટર કાચા માલ પર સીધી કે આડકતરી રીતે નિર્ભર છે.

કાચા માલના ભાવમાં અસામાન્ય વધારો ચાલુ રહે તો તેની અસર માત્ર યાર્ન ઉત્પાદકો સુધી મર્યાદિત રહેતી નથી. વીવિંગ, પ્રોસેસિંગ, ગારમેન્ટ અને હોમ ટેક્સટાઇલ સહિતની સમગ્ર ડાઉનસ્ટ્રીમ ચેઇનની ઉત્પાદન પડતર વધી શકે છે.

વીવર્સની સરકાર સમક્ષ મુખ્ય માંગ

આ ભાવવધારાને નિયંત્રિત કરવા પાંડેસરા વીવર્સ કો-ઓપરેટિવ સોસાયટી દ્વારા સરકાર સમક્ષ PTA અને MEG પર બેઝિક કસ્ટમ્સ ડ્યૂટી તાત્કાલિક શૂન્ય કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે. વૈકલ્પિક રીતે સ્થાનિક પુરવઠો પૂરતો ન થાય ત્યાં સુધી બંને કાચા માલની ડ્યૂટી-ફ્રી આયાતની વ્યવસ્થા કરવાની માંગ છે.

સાથે સાથે PTA અને MEGના સ્થાનિક ઉત્પાદન, આયાત, ઉપલબ્ધતા અને ભાવની પારદર્શક દેખરેખ માટે મોનિટરિંગ મિકેનિઝમ ઊભું કરવા તથા સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ વચ્ચેના તફાવતની સમયાંતરે સમીક્ષા કરવાની પણ માંગ કરાઈ છે.

એક તબક્કાનો ભાવવધારો સમગ્ર ચેઇનને મોંઘી બનાવે છે

રજૂઆતનો મુખ્ય મુદ્દો એ છે કે પોલિએસ્ટર મેલ્ટના ભાવમાં એક મહિનામાં થયેલો રૂ.13.35 પ્રતિ કિલોનો વધારો અંતે ફાઇબર, યાર્ન અને ગ્રે કાપડ સુધી પહોંચે છે. ત્યારબાદ આ વધેલી પડતર પ્રોસેસિંગ, ગારમેન્ટ અને હોમ ટેક્સટાઇલના ઉત્પાદનમાં પણ પ્રતિબિંબિત થાય છે.

અર્થાત્, બેઝિક કાચા માલનો ભાવ વધે છે → મેલ્ટ મોંઘો થાય છે → યાર્ન મોંઘું થાય છે → વીવર્સની ગ્રે કાપડની પડતર વધે છે → બજારમાં કાપડ મોંઘું થાય છે.

આથી સુરતના વીવિંગ ઉદ્યોગ માટે હાલનો મુદ્દો માત્ર યાર્નના ભાવનો નહીં પરંતુ સમગ્ર MMF ટેક્સટાઇલ વેલ્યુ ચેઇનની કોસ્ટ-કોમ્પિટિટિવનેસનો બની ગયો છે.

સરકાર સમક્ષ કરાયેલી મુખ્ય માંગ

• PTA અને MEG પર બેઝિક કસ્ટમ્સ ડ્યૂટી તાત્કાલિક 0 ટકા કરવામાં આવે.
• સ્થાનિક પુરવઠો સામાન્ય થાય ત્યાં સુધી ડ્યૂટી-ફ્રી આયાતની વ્યવસ્થા કરાય.
• PTA અને MEGના ભાવમાં અસામાન્ય વધઘટ પર નજર રાખવા પારદર્શક મોનિટરિંગ સિસ્ટમ બનાવાય.
• સ્થાનિક પુરવઠો અને ઉદ્યોગની માંગ વચ્ચે મોટો તફાવત હોય ત્યારે ટેરિફ સ્ટ્રક્ચરની સમીક્ષા કરાય.
• 6થી 12 મહિના માટે કામચલાઉ ડ્યૂટી-ફ્રી વિન્ડો પર વિચાર કરવામાં આવે.
• ડાઉનસ્ટ્રીમ ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્પર્ધાત્મક ભાવે કાચો માલ મળી રહે તે સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે.