હૅપટાઇટિસ-સી વાઇરસ શોધનારા 3ને નોબેલ પુરસ્કાર

અમેરિકાના હાર્વી જે. ઑલ્ટર તથા ચાર્લ્સ એમ. રાઇસ અને બ્રિટનના વિજ્ઞાની માઇકલ હાઉટનને હૅપટાઇટિસ-સી વાઇરસ શોધવા બદલ નોબેલ પારિતોષિકથી નવાજવામાં આવ્યા છે. આ પુરસ્કાર મેડિસિન/ફિઝિયોલૉજી વિભાગમાં છે.

નોબેલ કમિટીના વડા થૉમસ પર્લમૅને સ્ટૉકહૉમમાં પારિતોષિક વિજેતાઓના નામની જાહેરાત કરી હતી.

વિશ્ર્વ આરોગ્ય સંસ્થા (વર્લ્ડ હેલ્થ ઑર્ગેનાઇઝેશન-ડબ્લ્યૂએચઓ)ના અંદાજ પ્રમાણે વિશ્ર્વભરમાં પ્રતિવર્ષ હૅપટાઇટિસ (યકૃતમાં દાહ કે સોજો)ના સાત કરોડ કેસ બનતા હોય છે અને આ બીમારીથી ચાર લાખ જેટલા લોકોના મૃત્યુ નીપજતા હોય છે. આ ગંભીર બીમારી યકૃત તથા કૅન્સરની વધુ ગંભીર બીમારીને જન્મ આપતી હોય છે.

સોમવારે આ પુરસ્કારોની જાહેરાત વખતે નોબેલ કમિટી તરફથી બહાર પાડવામાં આવેલા નિવેદનમાં જણાવાયું હતું કે ‘ત્રણેય સંશોધકો અને વિજ્ઞાનીઓના આ કાર્યથી રક્ત-આધારિત હૅપટાઇટિસના મુખ્ય ોતનું વર્ણન કરવામાં ઘણી મદદ મળી છે. હૅપટાઇટિસ-એ અને હૅપટાઇટિસ-બી વાઇરસને લગતા સંશોધનો બાદ આવું

વર્ણન સંભવ નહોતું થયું, પરંતુ હવે હૅપટાઇટિસ-સી વાઇરસ શોધવા બદલ થઈ શક્યું છે. તેમના આ કાર્યને કારણે અત્યંત સંવેદનશીલ બ્લડ-ટેસ્ટ તથા દવા સંભવ બન્યા છે. આને કારણે લાખો લોકોના જાન બચી શકશે. આ નવી શોધને પરિણામે હવે પહેલી વાર હૅપટાઇટિસની બીમારીમાંથી દર્દી સાજો થઈ શકે એમ છે. વિશ્ર્વમાંથી હવે હૅપટાઇટિસ-સી વાઇરસ નાબૂદ થઈ

શકે એમ છે.’

નોબેલ પારિતોષિકના પ્રત્યેક વિજેતાને ગોલ્ડ મેડલની સાથે એક કરોડ સ્વિડીશ ક્રોનર (૧૧,૧૮,૦૦૦ ડૉલરથી પણ વધુ રકમ) મળે છે. નોબેલ પ્રાઇઝનો ઇતિહાસ ૧૨૪ વર્ષ જૂનો છે અને આ પુરસ્કારનું નામ સ્વિડનના આલ્ફ્રેડ નોબેલના નામ પરથી પડ્યું છે.

આ વર્ષે નોવેલ કોરોના વાઇરસની મહામારીને ધ્યાનમાં લેતાં આ વખતે ખાસ કરીને તબીબી ક્ષેત્રના આ પુરસ્કારનું મહત્ત્વ વધી ગયું છે.